Etik kişinin “nasıl yapılması gerektiğini” belirlemede yardımcı olan standartlar, ilkelerdir. Bilişim alanına baktığımızda, özellikle başka insanların bilgisayar ortamındaki kaynaklarını izin almadan kullanılması ciddi bir etik sorundur. Bazı kişiler bu tür sorunlara karşı duyarlı olup; gerek kaynak göstererek, gerekse izin alarak bu sorunun üstesinden gelmeye çalışmaktadırlar. Bu sorunu sadece kişinin yazmış olduğu metin, video, ses dosyası dışında yapmış olduğu programları, uygulamaları da ele alarak eleştirmeliyiz. Bedelini ödeyip kullandığımız! programlar, yazılımlar da etik konusu açısından çok sık ihlal edilen alanlardır.
Yapılan etik ihlaller şöyledir: Mahremiyet ihlalleri(Kişisel iletişim istismarı, Kişisel iletişime izinsiz giriş); Entelektüel Mülkiyet Hakkı İhlalleri(yazılı metinler, müzik dosyaları, sinema filmleri, bilgisayar oyunları);Siber Suçlar(Yetkisiz erişim ve Sabotaj, Dolandırıcılık, Yasadışı Yayınlar). Çoğu kullanıcı “bilmeden de olsa” genellikle Entelektüel Mülkiyet Hakkı ihlaline bulunmaktadır.
Computer Ethics Institute* (Bilgisayar Etik Enstitüsü) tarafından geliştirilen ve bilgisayar kullanım etik ilkelerinin temelini oluşturan 10 ilke:
1.Başka insanlara zarar vermek için bir bilgisayar kullanmayın.
2. Diğer Kişilerin Bilgisayar İşlerine Müdahale Olmayacaksınız.
3. Diğer Kişilerin Bilgisayar Dosyalarında Çevresinde Snoop Olamazsınız.
4. Çalmak İçin Bir Bilgisayar Kullanmayacaksın.
5. Yanlış Şahitlik Etmek İçin Bilgisayar Kullanmayacaksınız.
6. Ödemediğiniz Yazılıma Sahip Yazılımları Kopyalamayın veya Kullanmayın.
7. Başka Kişilerin Bilgisayar Kaynaklarını İzin Verme veya Doğru Dengeleme olmadan Kullanmayacaksınız.
8. Başkalarının Fikri Çıktılarına Uygun Olmayacaksınız.
9. Yazdığınız Programın Veya Tasarladığınız Sistemin Sosyal Sonuçları Üzerinde Düşünüyorsunuz.
10. Düşünmeyi Sigorta Ettiren Yolları ve Diğer İnsanlara Saygıda Her Zaman Bir Bilgisayarı Kullanmalısınız.
Sadece öğrencilerin değil, diğer insanların da sıkça yapmış olduğu etik ihlallerinin önüne geçebilmek için; kişilerin belirli bir farkındalık seviyesine ulaşması gerekmektedir. Bu farkındalık için de önce model olmak gerekmektedir. Model olan bir kişi gerek öğrencileri gerekse diğer insanlar tarafından dikkate alınacağından, söylediği sözler de dikkate aldığı derecede etkili olacaktır.
Etik: Ahlak, ahlakla ilgili demektir ama aralarında farklar vardır.
Ahlak ve Etik arasındaki fark : Etik daha çok ahlak üzerinde konuşur, sorgular, tartışır, düşünür, yargılar, Ahlak yöresel, Etik evrenseldir. Evrensel kabul gören kurallardır.**
Yorum