Soru 1) ? Alınması gereken bu dersleri dönemlere göre yazarak, sizi bu dersi çıkarmaya yönelten tarihi olay/olaylarla da ilişkilendirmeyi unutmayınız?
I.DÖNEM-UZAKTAN EĞİTİMİN TARTIŞILMASI
Uzaktan eğitim ilk olarak dünyada konuşulmaya başlanmasından 2 asır sonra Türkiye’de tartışılmaya başlanmıştır. Türkiye’deki bu geç gelişmenin genel nedenleri gerek savaş gerekse iç politikada yaşanan karmaşıklık veya uzlaşamamalardan dolayı olmaktadır. Yeni kurulan bir devletin savaşta kaybettiği eğitimli kesimin yerini bir şekilde doldurmaya çalışmaktaydı. Bu nedenle gerek siyasi, ekonomik, sosyal ve özellikle eğitim alanında düzenlemelerin yapılması en önemli konular olmuştur (Bozkurt, 2017). Cumhuriyetin ilanı ile birlikte anayasa çalışmalarına başlanması ve bununla birlikte 1924 yılında anayasaya eklenen Madde 87’nin (İlkokul eğitimi bütün Türkler için mecburi, devlet okullarında ücretsizdir) kabulü ile en önemli ihtiyaçlardan biri olan eğitim ihtiyacını gidermeye yönelik önemli adımlardan biri atılmıştır. Cumhuriyet ile birlikte eğitim alanında bir taraftan siyasi ve ekonomik çalışmalar devam ederken diğer taraftan aydın kişiler de çalışma yapmaktaydı. Bunlardan en önemli olanlardan birisi Bozkurt’a göre ‘Jhon Dewey’in yazmış olduğu “Report and Recommendation upon Turkish Education” başlıklı rapordur ve bu raporun ülkedeki pedagoji ve pratiğin gelişmesinde önemli bir katkısının olduğu düşüncesindedir (Bozkurt, 2017). Ayrıca bu raporun Türkiye’nin eğitim tarihinde önemli bir yeri olan Köy Enstitülerinin kurulmasına da ilham kaynağı olduğu rivayet edilmektedir (Şermin, 2011). Bu gelişmelerden sonra dönemin Milli Eğitim Bakanı olan Mustafa Necati uzaktan eğitim yoluyla ülkenin eğitimli nüfusunu artırmak amacıyla uzaktan eğitim yoluyla eğitimin verilebileceğini düşünmesi ve bu fikrini savunmasına rağmen yapılan tartışmalar sonucunda öğretmen olmadan eğitimin anlamsız olacağı düşüncesi ağır basacağı düşünülmüş ve uygulamaya geçilememiştir (Bozkurt, 2017). Bu tartışmanın başarısız olma nedenlerinden birisi savunan kişinin yaşadığı dönemin şartlarının uzaktan eğitimin verilmesinde yetersiz kalmasından dolayı olabilir. Dolayısıyla uzaktan eğitimi incelerken dönemin şartlarına göre değerlendirme yapılmalıdır. Sonraki yıllarda Talim ve Terbiye azaları, Milli Eğitim Müdürü, Müsteşar ve 11 Maarif Emini ve Umum Müdürü bir araya gelmiş ve gelişmiş ülkelerin eğitim sistemleri incelenmiş, eğitim üzerine tartışmalar yapılmış ve Türkiye’deki eğitim sorununa çözüm için mektupla öğretim yöntemi üzerinde uzlaşılmıştır (Kırık, 2014). Bu gelişmelerin beraberinde uzaktan eğitim kavramı yavaş yavaş kabul görmeye ve olgunlaşmaya başlamıştır. Özellikle radyonun yaygınlaşması ile özellikle kırsal kesimdeki insanlara ulaşılmasını mümkün kılmıştır. Böylece yaşam boyu öğrenme benimsenmiş, esnek bir öğrenme ortamı oluşturulmuştur. Bununla beraber ‘Ziraat Takvimi’ adlı program yayınmış, kırsal kesimdeki insanlara eğitim verilmeye başlanmıştır. Ayrıca programın yayınlanmasından bir süre sonra programın içeriğinde değişiklikler olmuş ve çiftçilerden gelen istekler ve sorunlarına çözüm geliştirilmeye başlanmıştır. Bu sayede çift yönlülük sağlandığını ve uzaktan eğitiminde etkileşimin önemli bir yerinin olduğunu söyleyebiliriz. Bu yayından sonra ev kadınlarına yönelik yapılan ‘Evin Saati’ adlı programın çok fazla talep edilmesiyle birlikte bu programın ilk olarak süresi uzatılmış ve daha sonrasında çocuklara yönelik programlar yapılmaya başlanmıştır. Ancak günümüze bu tarz programların eğitsel anlamı kalmadığı anlaşılmaktadır (Aziz, 1977). Bu nedenle uzaktan eğitim yapılmadan, öğretimin tasarımı yapılması gerekmektedir. Bu dönemin sonlarına doğru uzaktan eğitimde radyodan çok mektupla uzaktan eğitim üzerinde durulmuştur. Bunun nedeni ise teknik altyapının yetersizliğinden ve istenilen miktarda hedef kitleye ulaşılamamasından dolayıdır. Özellikle dil eğitiminde yapılan girişimlerde mektup kullanılmış ve bu girişimin en önemli özelliği ise ölçme ve değerlendirmenin yapılabilmesi ve değerlendirilebilmesi olmuştur. Tüm bunlara bakıldığında uzaktan eğitimin, örgün eğitimin bir alternatifi olabileceğini, ölçme değerlendirmenin uzaktan eğitimde önemli bir değere sahip olduğunu ve bazı durumlarda ön yargıların kırılması gerektiğini söyleyebiliriz.
II.DÖNEM-YAZIŞMA YOLUYLA UZAKTAN EĞİTİM
Bu dönemde uzaktan eğitimde yine mektup kullanılmaya devam etmiştir. Özelikle hizmet içi eğitimlerde uzaktan eğitimin tercih edilmesi, acil durumlarda uzaktan eğitimin tercih edilebileceği görüşünü güçlendirmektedir. Önceki dönemde radyolarda yaşanan aksaklıklar, yayınlardaki öğretimsel sorunlar giderilmeye çalışılmış, daha planlı bir şekilde eğitsel yayınların yapılması için TRT görevlendirilmiştir. TRT’nin teknik olanakları gelişmiş, böylece 12 farklı radyo istasyonu TRT ile iş birliği içerisine girmiştir (Bozkurt, 2017). Bu dönemde uzaktan eğitimin farklı merkezlerden yürütülmesi, maddi açıdan fazla yük olduğundan tek merkezli eğitimin veya işbirliği içerisinde bir eğitimin yürütülmesi uzaktan eğitimin uygulanabilmesini kolaylaştıracaktır. Fakat bu hakkın sadece tek bir kuruma verilmesi eğitimi çeşitlilik açısından sınırlamakta, eğitime ket vurmaktadır. Dolayısıyla eğitimde çeşitlilik sağlanması gerekmektedir.
III. DÖNEM-GÖRSEL VE İŞİTSEL ARAÇLARLA UZAKTAN EĞİTİM
Teknolojinin gelişmesi ve artık herkes tarafından rahatlıkla ulaşabilmesiyle uzaktan özellikle üniversite düzeyinin haricinde hayat boyu öğrenmeyi esas alan bireylerin eğitiminde önemli bir yer edinmeye başlamıştır. Özellikle fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla Anadolu Üniversitesi’ne Açık öğretim yoluyla eğitim sağlama hakkının verilmesi tek merkezden eğitimin daha sağlıklı yürütülebileceğini göstermektedir. Ayrıca bu hakkın Anadolu Üniversite’sine verilmesinin nedenlerinden birisi de bu konudaki tecrübesi ve gerekli nitelikteki insan gücünü geliştirmiş olmasıdır (Bozkurt, 2017). Uzaktan eğitimde en önemli unsurlardan bir tanesi de takım çalışmasıdır ve kaliteli bir takım çalışması kaliteli bir eğitim demektir (Anderson & Simpson, 2012).
- DÖNEM-BİLİŞİM TABANLI UZAKTAN EĞİTİM
2000’li yıllarda Sakarya Üniversitesinin IBM ile beraber çalışmasının sonucunda lisans programlarının e öğrenme yöntemiyle verilmesi kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte daha fazla kullanıcıya daha etkili ve verimli ders sunulmuştur. Uzaktan eğitimin önemi konusunda tartışmalar olmasına rağmen bu alan internete ve özellikle teknolojiye bağlı olarak her geçen gün önemli bir hal almakta ve yeni beklentileri de beraberinde getirmektedir (Arı, 20119). Yeni teknolojilerin eğitimde kullanılabilmesinin mümkün kılınması uzaktan eğitimde gerek içerik gerekse süreç zenginliği sağmaktadır.
DÜNYADA UZKATAN EĞİTİM
Dünya’daki uzaktan eğitimde alınacak derslerden en önemlisi 1800’lü yıllarda Chicago Üniversitesi tarafından sadece seçkin erkeklere yönelik derslerin verilmesidir (AECT, 2001). Ancak eğitim insanlara fırsat eşitliği sağlamalıdır. Eğer teknoloji iyi bir şekilde düşünülmez ve kullanılmazsa kolayca eşitsizliğe yol açabilecek bir araç olabilir (Anderson & Simpson, 2012). Dünyada da özellikle ilk dönemlerde mektupla öğretim yaşanmıştır. Boston gazetesinde ilan verilen “Steno Dersleri” buna bir örnektir. Bu dönemlerde farklı tartışmalara ve ilgi alanlarına rağmen üzerinde durulması gereken en önemli konu etkileşimin sağlanmasıdır.
KAYNAKLAR
AECT. (2001). The Association for Educational Communications and Technology: http://members.aect.org/edtech/ed1/13/13-02.html adresinden alındı
Anderson, B., & Simpson, M. (2012). History and heritage in distance education . Journal of Open, Flexible, and Distance Learning, 1-10.
ARI, M. (2019). Internet Tabanlı Uzaktan Eğitim Teknolojilerinde Wimax Esnekliği. Elektirik Mühendisleri Odası: http://www.emo.org.tr/ekler/f9b5ec26abebe62_ek.pdf adresinden alındı
AZİZ, A. (1977). Türkiye’de Radyo Televizyon İle Eğitim Uygulamaları. Eğitim ve Bilim, 19-27.
BOZKURT, A. (2017). Türkiye’de Uzaktan Eğitimin Dünü, Bugünü ve Yarını. Açıköğretim Uygulamamaları ve Araştırma Dergisi, 85-124.
KIRIK, A. M. (2014). Uzaktan eğitimin tarihsel gelişimi ve Türkiye’deki durumu. Marmara İletişim Dergisi , 73-94.
ŞERMİN, F. (2011, Mart). Beyaz Nokta: http://www.beyaznokta.org.tr/cms/images/Dewey.pdf adresinden alındı
Soru 2) Uzaktan eğitim uygulamaları hangi ihtiyaçlardan ortaya çıkmıştır? Örneklendirerek yazınız?
Genel olarak uzaktan eğitim kolaylık yada esneklik ve zorunluluk durumlarından dolayı ortaya çıkmıştır (Özkul & Aydın, 2016).
Savaş-Türkiye’nin 1. Dünya Savaşı’nda aydın kesiminin büyük bir kısmını kaybetmesi nedeniyle veya Fransa’da 2. Dünya savaşında eğitim ihtiyacını karşılamak için mektupla eğitimin yapılması örnek olarak gösterilebilir.
Siyasi-Harf inkılabının ardından okuma yazma ihtiyacı, dilde sadeleşme hareketi ve üretilen bilgilerin yayılması amacıyla uzaktan eğitim yoluyla eğitimin verilmesinin tartışılması.
Ekonomik-Türkiye’de özellikle tarımsal alanda verimliliği artırmak için radyo programlarının yapılarak(Ziraat Takvimi) çiftçilerin bu konuda bilgilendirilmesi, Ayrıca yetişkinlerin uzaktan eğitim konusundaki taleplerinin fazla olması örnek olarak gösterilebilir.
Eğitim-Fazla sayıdaki öğrenciye ulaşabilmek için tercih edilmektedir. Özellikle hizmet içi eğitimlerde sıkça kullanılmaktadır. Örneğin 2001 yılında Emniyet Teşkilatı’nda görevli personellerin dil öğrenmesinde FONO yabancı dil eğitim setleri kullanılmıştır. Ayrıca Anadolu Üniversitesi gibi içerisinde uzaktan eğitimi barındıran kurumlar da fırsat eşitliği sağlanmaktadır.
KAYNAKÇA
Özkul, A. E., & Aydın, C. H. (2016). Açık ve Uzaktan Öğrenme. Y. Kürşat, & G. ÇAĞILTAY içinde, Öğretim Teknolojilerinin Temelleri (s. 642). Ankara: PEGEM AKADEMİ.
0 Yorum